Վերջին տարիներին կրիպտոակտիվները մեծ տարածում են գտել՝ ստեղծելով նոր հնարավորություններ տեխնոլոգիական աշխարհում։ Սակայն, դրանց հետ մեկտեղ աճել են նաև խարդախությունները և ռիսկերը։

Դիտարկենք մի քանի օրինակներ՝

Ֆիշինգային կայքեր․  ստեղծվում են կրիպտոակտիվների առք ու վաճառքի կամ փոխանակման հարթակների կեղծ տարբերակներ։ Օգտատերերն այդ կայքերում մուտքագրում են իրենց գաղտնի բանալիները և այլ տվյալներ, որոնք գողացվում են։ Հանդիպում են նաև կեղծ մրցութային նվերների (Airdrop scams) նամակներ, որոնք հայտնում են, թե ունեք նվեր, որը ստանալու համար պետք է անցնել հղմամբ ու մուտք գործել Ձեր կրիպտոակտիվի դրամապանակ։ Բայց եթե այդ հղմամբ լրացնեք Ձեր հավելվածի տվյալները, պարզապես Ձեր դրամապանակի տվյալները կփոխանցեք խաբեբաներին, իսկ նրանք կարող են փոխանցել Ձեր գումարն իրենց հաշիվներին։

Պաշտպանվելու համար առաջարկվում է ստուգել կրիպտոակտիվ առաջարկողի  իսկությունը բլոկչեյնում և գնել միայն կարգավորված առևտրային հարթակներից  կամ այն կազմակերպություններից, որոնք ունեն համապատասխան լիցենզիա։ Լիցենզիան կարող եք ստուգել թողարկող երկրում կրիպտոակտիվների ոլորտը կարգավորող ու վերահսկող կառույցի կայքում, օրինակ՝ կենտրոնական կամ ազգային բանկի կայքում:

Միշտ ստուգե՛ք կայքի URL-ն, որ https://-ով, այլ ոչ թե http://-ով: Մի՛ սեղմեք կասկածելի հղումների վրա, որոնք ստանում եք անծանոթ անձանցից։

Կեղծ կրիպտոակտիվներ․ հաճախ են շուկայում հայտնվում նոր կրիպտոակտիվներ թողարկողներ, որոնք կարճ ժամանակ անց անհետանում են։ Ներդրումային խելացի պայմանագիրը թույլ է տալիս հիմնադիրներին հանկարծակի հանել բոլոր միջոցները՝ թողնելով օգտատերերին դատարկ դրամապանակներով։

Շատ դժվար է տարանջատելը խարդախ գործիքներն իրական կրիպտոակտիվներից, այդ նպատակով ֆինանսիստներն առաջարկում են շատ ռիսկային գործիքներում ներդնել այնքան գումար, որքան որ պատրաստ եք կորցնել։ 

Պոնզի սխեմաներ կրիպտոակտիվների միջոցով (Ponzi & Rug Pulls)․ խաբեբաները մեծ եկամուտներ են խոստանում՝ կրիպտոակտիվների «նոր ու ծաղկող» բիզնեսում ներդրումներ կատարելու միջոցով։ Սակայն խաբեբաներն իրականում գումարը վերցնում են անձնական նպատակներով՝ առանց որևէ ներդրում կատարելու։ Նրանք հավաքում են մի կլորիկ գումար և անհետանում՝ առանց խոստացած ծառայություններն ու վաստակած գումարը տրամադրելու:

«Honey Pot», երբ կրիպտոակտիվի դրամապանակ կարելի է գումար մուտքագրել, բայց հանել՝ ոչ։ Այս դեպքում խարդախները վաճառում են կրիպտոակտիվներ, որոնք օգտատերերը հետագայում չեն կարողանում վաճառել այլ օգտատերերի։ Մեկ այլ տարբերակ է «Reentrancy Attack»-ը, որի միջոցով հաքերը չարաշահում է պայմանագիրը՝ կրկնակի կատարելով գումարի գանձում նույն գործարքի շրջանակներում։

Կեղծ փրկարարներ․ Ձեր կրիպտոհաշվի հետ կապված խնդրի մասին իմանալուց հետո Դուք կարող եք խուճապի մատնվել և կորցնել Ձեր զգոնությունը։ Խաբեբաները գիտեն դրա մասին: Նրանք կարող են ներկայանալ որպես վստահելի կայքի կամ կրիպտոշուկայի հաճախորդների աջակցության կազմակերպություն և Ձեզ առաջարկել օգնություն՝ Ձեր հաշվի հետ կապված խնդիրը լուծելու համար: Նրանք կխնդրեն Ձեզ հետևել հղմանը և մուտքագրել Ձեր անձնական տվյալները, կամ նույնիսկ հատուկ ծրագրերով հեռակա մուտք գործել Ձեր կրիպտոդրամապանակ։ Եթե Դուք ստանում եք նման հաղորդագրություն, անտեսե՛ք այն: Մտե՜ք ընկերության կայք կամ սոցիալական մեդիայի էջ և կապվե՛ք հաճախորդների սպասարկման ծառայության հետ իրենց պաշտոնական ուղիներով։

Ոչ մի դեպքում մի՛ կիսվեք Ձեր գաղտնի տեղեկություններով։ Մի' հաստատեք գործարքներ՝ առանց ստուգման, և միշտ կարդացե'ք, թե ինչ պայմաններ եք ընդունում։ Անհրաժեշտության դեպքում բաժանե՛ք Ձեր ակտիվները տարբեր դրամապանակների միջև՝ տարբեր օգտագործման նպատակների համար։ Օգտագործե՛ք բազմագործոն նույնականացում՝ Ձեր հաշիվները պաշտպանելու համար, օրինակ՝ մուտքանուն, գաղտնաբառ, մատնահետք, face ID, SMS-ով կամ էլ․ նամակով ստացված մեկանգամյա գաղտնաբառի կիրառում և այլն։